chicklit

Zeep is geen luchtig boek om op je luie strandstoel te lezen met je verstand op nul, al wekte de omslag die verwachting wel een beetje. De debuutroman van Nico van Wijk vertelt het verhaal dat zich achter de camera’s afspeelt bij de kwakkelende soapserie Onderweg naar gouden tijden. De crew maakt meer vieze grapjes dan opnamen en de kijkcijfers dalen al een tijdje. Als mediatycoon John de Wolf zijn eigen soap begint te beconcurreren met een nieuwe serie, Zilte wind, begint volgens de achterflap ‘een vuile oorlog waarbij geen enkel middel wordt geschuwd’.
Van die vuile oorlog heb ik niet veel meegekregen, maar nu moet ik ook eerlijk toegeven dat ik tijdens het lezen constant het idee had dat ik achter de feiten aanwandelde. Er gebeuren overigens best veel dingen onder de gordel, dus je dosis vuiligheid krijg je ruimschoots. Van Wijk zoekt constant de grens op, hij knuffelt met maatschappelijk beladen onderwerpen. Ontvoering, seksisme en, jawel, kinderporno.
Dat ik niet hardop heb gelachen om Zeep is denk ik meer een kwestie van smaak dan van kwaliteit. Een glimlach: ja. Een schaterlach: nee. De leeservaring werd een stuk beter toen ik me er na hoofdstuk vijf overheen had gezet dat je blijkbaar niet wordt geacht een band met één van de personages te krijgen. Zeep telt veel personages (tipje van de sluier: lichtlul Leo, Jezus Christus van het Kerkhof, Jasper de neger) en in ieder hoofdstuk volg je iemand anders.
Groot pluspunt van Zeep: het zet je aan het denken. Het frustreert me (nog steeds) mateloos dat het einde van het boek geen definitief einde is. Je zult het met een cliffhanger moeten stellen en zelf verder moeten fantaseren hoe het afloopt. Dit is zo’n boek waarvan de leraar Nederlands iedereen zelf een einde aan laat schrijven voor het vak literatuur.
De momenten waarop je in het hoofd van een personage zit, zijn op één hand te tellen. Daardoor blijft het soms wat vaag: wat is zijn/haar motivatie om dit te doen? De karakters hopen, net zoals iedereen, op een beter leven, maar ondertussen helpt het grootste deel van hen zichzelf de vernieling in. De zwarte humor komt af en toe wat geforceerd over, maar juist daardoor worden de personages heel menselijk.
Als je ermee kunt leven dat er geen hoofdpersoon is, dat Zeep stiekem in je hoofd gaat wonen en dat je wordt achtergelaten met een cliffhanger, dan is het een goed boek. Zeep krijgt van mij drie hartjes. Eentje voor de omslag, eentje voor de originaliteit en eentje omdat het wel verfrissend is om de verhaallijn eens niet voorgekauwd te krijgen (maar toch vooral verwarrend).