Interview met M.J. Arlidge – over Into the Fire, Helen Grace en nieuwe uitdagingen

Ten minste elke thrillerfan kent M.J. Arlidge, want de Helen Grace-serie is ongelooflijk populair. Onlangs verscheen het dertiende boek in de reeks en dat nodigt natuurlijk uit om de auteur weer even aan de tand te voelen over zijn komende plannen! 

Bedankt dat je Chicklit opnieuw wil ontvangen! In 2016 mochten we jou namelijk ook al interviewen. Je vertelde toen dat je het begin en einde van je boeken altijd plant voordat je begint te schrijven. Is dat nog steeds zo? 
Ja, absoluut. Sterker nog, mijn planning is tegenwoordig nog gedetailleerder dan vroeger. Ik besteed vaak meer tijd aan het plannen dan aan het daadwerkelijke schrijven. Veel schrijvers beginnen gewoon met een idee en laten zich verrassen door hun personages, maar ik werk anders. Ik vind dat het einde het hoogtepunt van het boek moet zijn — niet alleen spannend, maar ook logisch. Alles moet samenkomen: thema's, plot, personages. Daarom begin ik vaak bij het einde en werk ik terug. Zeker in een misdaadroman moet alles kloppen.

Voor Eye for an Eye, een op zichzelf staand boek, had ik zo'n uitgebreide planning dat ik de eerste versie in 21 dagen schreef. Ik kon vijf of zes hoofdstukken per dag schrijven, omdat ik precies wist wat er ging gebeuren. Dat tempo en die adrenaline vind ik heerlijk.

Je dertiende Helen Grace-boek is net verschenen. Denk je er weleens aan te stoppen met haar verhaal? 
Nee, nooit! Helen betaalt nog steeds mijn rekeningen, haha. En eerlijk: er lopen in Southampton nog genoeg seriemoordenaars rond voor haar om te vangen. Ik heb net het veertiende deel afgerond, dat volgend jaar in Nederland verschijnt. Mannen als Rebus of Jack Reacher hebben ook meer dan twintig boeken, dus waarom Helen niet? Ze is taai, vastberaden en vechtlustig — ik denk dat ze nog lang meegaat.

Hoe houd je de serie na zoveel delen interessant? 
Dat is de grootste uitdaging. Elke Helen Grace-thriller moet herkenbaar zijn — met Helen, Charlie, seriemoordenaars, tempo — maar ook telkens iets nieuws brengen. Ik probeer voortdurend te variëren. The Doll's House was bijvoorbeeld heel claustrofobisch; Liar Liar juist groots en explosief. Bij Into the Fire had Helen ontslag genomen bij de politie, dus moest ik haar zonder bevoegdheden in een nieuw conflict plaatsen. Ze wordt getuige van een misdrijf dat niemand anders ziet — dat gaf me weer nieuwe mogelijkheden.

Wat wilde je met Into the Fire verkennen? 
Ik vond het interessant om Helen haar autoriteit te ontnemen. Zonder politiebevoegdheden is ze kwetsbaarder, maar ook vrijer. Ze is van nature een beetje een rebel, en nu kan ze echt haar eigen weg gaan. Voor mij als schrijver was dat bevrijdend, omdat ik het verhaal op een andere manier moest benaderen. In het vervolg, Out of the Ashes, dat deels in Rotterdam speelt, krijgt ze bovendien een Nederlands avontuur. Zo houd ik het fris — voor mezelf én voor de lezers.

Het boek raakt aan het thema mensenhandel. Waarom koos je daarvoor?
Mijn boeken zijn de laatste jaren iets maatschappelijker geworden. Waar Eeny Meeny nog klassiek en gotisch was, hebben de recente verhalen een actueler randje. Forget Me Not ging bijvoorbeeld over politieagenten die misdaden plegen en zich verschuilen achter hun uniform. Into the Fire richt zich op mensenhandel en moderne slavernij — een onzichtbare misdaad. In het Verenigd Koninkrijk én Nederland kom je dagelijks in contact met slachtoffers, zonder dat je het weet. Dat fascineert me: dat we als samenleving onbewust meedoen aan iets duisters.

Daarnaast wilde ik de menselijke kant laten zien — waarom mensen bereid zijn zulke gevaarlijke reizen te maken. Mijn zoon heeft een Turkse klasgenoot wiens familie slachtoffer werd van de aardbeving in Turkije. Dat zette me aan het denken: wat als je nergens veilig bent? Dan word je kwetsbaar, en dus een doelwit voor uitbuiting.

In 2016 sprak je over een mogelijke BBC-serie rond Helen Grace. Hoe staat het daarmee?
De plannen met de BBC zijn destijds niet doorgegaan, maar het project leeft nog steeds. Ik heb inmiddels zelf een script geschreven en we praten met verschillende omroepen. Het moet alleen op het juiste moment komen — het publiek moet er klaar voor zijn. In tijden van angst en onzekerheid zoeken mensen vaak naar zachtere misdaad, de zogenoemde 'cozy crime'. Toch blijft Eeny Meeny met zijn morele dilemma – wie leeft, wie sterft – een sterk uitgangspunt. Hopelijk komt het er ooit van.

Wie zou jij het liefst zien als Helen Grace? 
Dat hou ik liever geheim. Ik heb haar uiterlijk nooit beschreven, zodat lezers hun eigen beeld kunnen vormen. Tijdens een evenement in Utrecht beschreef een lezeres Helen, en ik merkte dat ze eigenlijk zichzelf aan het beschrijven was. Dat vond ik prachtig.

Je hebt ook een nieuwe standalone geschreven samen met een co-auteur. Hoe is dat ontstaan?
Ik heb voortdurend nieuwe ideeën, maar niet genoeg tijd om ze allemaal te schrijven. Daarom besloot ik met andere auteurs samen te werken. Ik bedenk de hoofdpersonen, het uitgangspunt en het plot, en vervolgens werken we het samen uit. Het is een beetje als televisieschrijven — iets wat ik gewend ben. Het idee voor dit boek was: wat als iemand je een video stuurt van de begrafenis van je dochter, terwijl ze nog leeft? Dat vond ik een huiveringwekkend concept, zeker nu met AI en deepfakes. Die angst — dat iets zó realistisch maar vals kan zijn — is heel krachtig.

Wat kunnen lezers nog van je verwachten? 
Het volgende boek heet Out of the Ashes en sluit aan op Into the Fire. Helen reist daarin naar Nederland. Wat daarna komt, weet ik nog niet — misschien een nieuw standalone, misschien weer een klassiek Southampton-verhaal. Maar één ding is zeker: ik blijf thrillers schrijven. Geen romantische komedies voor mij, haha.

Tot slot: voel je je beroemd? 
Niet echt, gelukkig. Het fijne van schrijver zijn is dat niemand je op straat herkent. Alleen op evenementen komt het weleens voor dat lezers zenuwachtig worden of emotioneel reageren. Dat blijft bijzonder — dat iets wat je schrijft zóveel voor iemand kan betekenen.