• onze waardering

Recensie: Een goede vriend RECENSIE

"Ik klopte drie keer tegen de planken en vroeg nog een keer of er iemand was, maar kreeg behalve een korte echo geen gehoor, waarop ik zei: 'Kikkererwten, open uw deur.'" Met Een goede vriend zaait Bart Koubaa verwarring en onrust. In deze bijzondere roman, waarbij Koubaa het verhaal van de onbekende verbindt met het verhaal van Ali Baba en de veertig rovers, laat hij de lezer het werk doen. Talloze verwijzingen en symbolische elementen doen de lezer twijfelen: wat moet je er precies mee? Wat is de symbolische waarde? Koubaa vervolgens, zwijgt in alle talen. Het is aan de lezer wel of geen verbanden te leggen. En dat is dan ook precies hetgeen de roman intrigerend maakt: moet je wel of niet verder zoeken?

Koubaa vertelt het verhaal van de onbekende man. De man reist, samen met het zelfportret van zijn overleden vriend af naar Lissabon om daar te werken aan zijn vertaling van Ali Baba en de veertig rovers. Al snel wordt hem door Ivan verteld dat hij niet in zijn appartement kan blijven. Ivan stuurt hem naar Sesimbra, een plaatsje aan zee, waar de man kajuit 405 krijgt als nieuw onderkomen.

In Sesimbra slijt de man zijn dagen met het maken van visgerechten, het doen van boodschappen en het werken aan zijn vertaling. Geobsedeerd door de verschillende vissoorten, teksten op shirts van voorbijgangers en het beeld van Charlie Chaplin gaat de onbekende fictieve gesprekken aan met zijn overleden vriend, op zoek naar de essentie van het bestaan. Dan ontmoet hij Vrijdag, een man bij de tulbandgrot. Samen met Vrijdag slijt hij delen van zijn dagen. Langzaam maar zeker komt hij bij de essentie van het leven en het bestaan en krijgt hij antwoord op de vraag wanneer onze overleden geliefden er echt niet meer zijn.

Koubaa stelt het geduld van de lezer vanaf de eerste bladzijde op de proef. Met ellenlange beschrijvingen, waarbij ogenschijnlijk nutteloze details domineren, probeert hij de werkelijkheid van de onbekende man vorm te geven. Elke handeling van de man, elk straatbeeld dat hij onder ogen krijgt: Koubaa maakt de lezer op uiterst gedetailleerde wijze deelgenoot van het verhaal. Geen detail wordt aan de verbeelding overgelaten. Daarbij hanteert hij een schrijfstijl met een overkill aan bijvoeglijke naamwoorden en bijwoorden, waardoor hij de lezer de laatste mogelijkheid tot fantaseren ontneemt. 'Liep vreugdevol', 'liep sierlijk', 'stapte zelfverzekerd', 'hielp glimlachend': het filmbeeld ligt al klaar.

Deze gedetailleerde beschrijvingen veroorzaken een uiterst laag verhaaltempo. Zo laag zelfs, dat het verhaal de nodige concentratie van de lezer vraagt. En die concentratie is broodnodig. Koubaa confronteert de lezer met lange passages over alledaagse dingen, zoals het koken van een maaltijd, het doen van boodschappen of het maken van een zwemtocht. Deze op het oog alledaagse en niet-bijzondere handelingen vult de schrijver aan met een hoge dosis symboliek. Tenminste, zo lijkt het. Naar mate het verhaal vordert lijken de symbolen zich op te stapelen. De sardines en de andere vissoorten, het getal 8, Charlie Chaplin, de teksten op de shirts, de meeuwen, het verhaal van Ali Baba, de tulbandgrot, boot F471; elk verhaalelement lijkt meer te zeggen dan het element alleen. Al snel duwt Koubaa je dan ook in een oncomfortabele hoek: wat wil hij met zijn verhaal? Koubaa zwijgt in alle talen, verzaakt uitleg te geven bij zijn symbolen. Als lezer duik je, wellicht ongewild, in een wirwar van symbolen en probeer je het verhaal van onbekende te verbinden met het verhaal van Ali Baba en alle zwevende symbolen. Diverse elementen worden in het verhaal zo vaak naar voren gehaald dat ze wel meer móeten betekenen, toch?

Echter, wellicht is dát precies hetgeen Een goede vriend interessant maakt. In hoeverre moet je overal wat achter zoeken? Misschien moet je het leven gewoon nemen zoals het is? Is er slechts zijn al voldoende? Koubaa zaait in ieder geval voldoende verwarring om dit boek tot een intrigerend geheel te maken. “De zee is een donker gat vannacht, amigo en jij en ik bestaan voor een groter deel uit wat we van onszelf vergeten zijn dan uit wat we van onszelf onthouden hebben.”

Een goede vriend

  • Auteur:

    Bart Koubaa
  • Verschenen:

    21 juni 2016
  • Uitgave:

    ISBN 9789021403434
    Uitgever Querido
  • Uitgever:

    Querido
  • Genre:

    Roman
  • Onze waardering:

             
  • Members waardering:

    1  2  3  4  5 
    (0 stemmen)
  • Omschrijving:

    Een man die de laatste hand legt aan een vertaling van Ali Baba en de veertig rovers brengt de zomer door in een Portugees appartement aan zee. Zijn gestorven vriend, van wie hij een ingelijst zelfportret heeft meegenomen, blijft hem plagen en uitdagen en vergezelt hem de gehele zomer.
    Wanneer zijn onze overleden geliefden er echt niet meer? En blijven ze bij ons als we niet ophouden tegen ze te praten en ze niet uit het oog verliezen? In Een goede vriend gaat Bart Koubaa op zoek naar een antwoord en ontdekt hij net als Ali Baba bij toeval een schatkamer.

Meer info

Nieuwste artikelen

  • De monsterdokter 2: De beestachtige bedreiging - John Kelly

  • De grote race - Ruby Coene 

  • Het Zwarte Koninkrijk - Szczepan Twardoch 

  • Deze Young Adult boeken worden regelmatig verbannen 

  • Luna, Schaduw van de Maan - Lies Vervloet

Gerelateerde artikelen

  • Recensie: Ninja nero

Zoek in artikelen