• onze waardering

Recensie: Seringenmeisjes RECENSIE

Hoewel de Tweede Wereldoorlog al meer dan 75 jaar geleden werd beëindigd, verschijnen er jaarlijks nog steeds nieuwe boeken die deze oorlog als achtergrond hebben. Daarmee lijkt de oorlog een bron die nooit opdroogt. Slechts enkele van deze boeken zijn 'vernieuwend' te noemen. Seringenmeisjes van Martha Hall Kelly zou zo'n boek kunnen zijn. Sterk gefictionaliseerd en geromantiseerd,  maar het is juist de insteek die dit boek interessant maakt. In Seringenmeisjes vertelt Kelly het verhaal van de vrouwen uit Ravensbrück, een groep die in de literatuur weinig aandacht krijgt.

In 1939 valt Hitler Polen binnen. De jonge Kasia raakt min of meer per ongeluk betrokken bij het verzet als Pietrik, de jongen op wie ze stilletjes verliefd is, haar vraagt om een opdracht uit te voeren. Het gaat om de veiligheid van haar vriendin Nadia, dus ze kan en wil niet weigeren. Daarbij vindt ze het uiteraard ook spannend. In haar onervarenheid maakt ze al snel een fout, waardoor ze samen met haar moeder en zus wordt afgevoerd naar Ravensbrück.

Aan de andere kant van de oceaan werkt Caroline hard voor de Franse ambassade. Haar grootste zorg daarnaast is het vrijwilligerswerk voor de Franse weeskinderen, dat ze samen met haar moeder uitvoert. Caroline is opgegroeid in weelde en binnen haar kringen is er maar weinig aandacht voor de oorlog die op het Europese continent woedt. Amerika neemt maar mondjesmaat vluchtelingen op.

Herta Oberheuser werkt als kamparts in Ravensbrück, waar ze medische experimenten uitvoert op  de vrouwen. Tegen wil en dank, maar tegelijkertijd uit overtuiging dat ze het goede doet voor Duitsland. Haar gewetensbezwaren zet ze opzij: ze voert alleen maar uit, ze moet het gezin onderhouden en de vrouwen zijn toch al tot de dood veroordeeld.

Kelly maakt gebruik van een wisselend perspectief, waardoor je als lezer dicht onder de huid van de verteller kunt kruipen. Toch blijft Caroline lange tijd op afstand. Ze lijkt vooral de rol van commentator te hebben: vertellen hoe de oorlog zich ontwikkelde en hoe de positie van Amerika was. Haar relatie met Paul maakt het aantrekkelijk om te lezen, maar voegt uiteindelijk weinig toe. Lange tijd vraag je je af wanneer de verhaallijn van Caroline de andere lijnen gaat kruisen. Uiteindelijk gebeurt dat wel, als de aandacht van Caroline wordt gevraagd voor de vergeten groep: vrouwen die de experimenten binnen Ravensbrück hebben overleefd en die zijn teruggekeerd. Aangezien Polen niet erkend werd door de Duitsers, hadden deze vrouwen geen recht op herstelbetalingen en kregen zij geen hulp. Caroline neemt de uitdaging aan en zorgt ervoor dat er  een nieuwe kans voor deze vrouwen komt.

Seringen bloeien alleen na een strenge winter. Hiermee staat de sering symbool voor de vrouwen van Ravensbrück. Seringenmeisjes is een roman die de lezer meesleept en dat is, naast de gekozen invalshoek, het sterkste punt van dit boek. Daarnaast kent het boek zeker ook een aantal zwakke kanten. Kelly heeft uitgebreid onderzoek gedaan en ze schroomt niet om dat allemaal te delen, waardoor de roman soms wat belerend dreigt te worden. Dit komt niet alleen naar voren bij de historische context, maar ook als het gaat om het schetsen van de sfeer. De lezer wordt daarbij rechtstreeks aangesproken: 'Als je er nog nooit één hebt bijgewoond: een thé dansant is een overblijfsel uit een voorbije tijd, een informele bijeenkomst in de middag waarbij lichte sandwiches worden geserveerd en dansen wordt aangemoedigd.' Kijk eens wat ik allemaal weet! Deze verteltrant gaat al snel irriteren.

Daarbij is het taalgebruik bij vlagen archaïsch, wat het geheel niet altijd aantrekkelijk maakt. Het is echter de vraag in hoeverre je dit de auteur kunt aanrekenen, of dat de vertalers hier verantwoordelijk voor zijn. 

Ten slotte is daar de geloofwaardigheid. Kelly legt uitgebreid verantwoording af. Toch blijft het verhaal hier en daar onwaarschijnlijk. De rit van Kasia naar de kliniek van Herta Oberheuser in West Duitsland is hiervan een voorbeeld. Een verhaaldraadje dat afgeraffeld is, waardoor het net niet de verdieping brengt, die je als lezer zoekt. 

Al met al is Seringenmeisjes wel een mooie aanvulling van de categorie Oorlogsverhalen, maar voegt het te weinig toe om literair en vernieuwend te zijn. 

Seringenmeisjes

  • Onze waardering:

             
  • Members waardering:

    1  2  3  4  5 
    (0 stemmen)
  • Omschrijving:

    1939. Het lot van drie vrouwen verandert voorgoed wanneer Hitler Polen binnenvalt. Caroline Ferriday is een hardwerkende vrouw die haar handen vol heeft aan haar vrijwilligerswerk op het Franse consulaat in New York. Aan de andere kant van de oceaan sluit de Poolse tiener Kasia Kuzmerick zich aan bij het verzet. Eén verkeerde stap kan vreselijke gevolgen hebben, zoals Kasia snel ondervindt. De ambitieuze Herta Oberheuser heeft een nieuwe positie aangeboden gekregen als dokter in dienst van de overheid, en wordt onderdeel van het kampregime in Ravensbrück.
    De drie vrouwen raken onlosmakelijk met elkaar verbonden wanneer Kasia ook in Ravensbrück terechtkomt en na de oorlog samen met Caroline strijdt voor gerechtigheid.
     

Meer info

Nieuwste artikelen

  • Blauwdruk van geluk - Petra Kruijt

  • De legende ontwaakt - Helena Dahlgren

  • Dingen die we toevertrouwen aan de wind - Laura Imai Messina

  • Tong - Marly van Otterloo

  • Kerst op het eiland Skye - Kirsty Ferry

Gerelateerde artikelen

  • Russische Rozen - Martha Hall Kelly

Zoek in artikelen