De vooravond - Rashid Novaire RECENSIE

Recensie: De vooravond - Rashid Novaire

De Pools-Duitse Trude Kunja werkt sinds enkele jaren als dienstbode bij een vooraanstaande familie in Utrecht. Begin 1939 ontvangt zij een oproep uit Duitsland om weer terug te keren naar haar vaderland. Om hieraan te ontkomen besluit Trude op korte termijn te trouwen met haar verloofde, de Hollandse sigarenverkoper Johannes Sondervan. Hij wil niets weten van haar Duitse familie, maar hij heeft ook zijn geheimen, want waarom komen al die jonge vrouwen hem om hulp vragen? Dan komt Trudes broer Rudi op bezoek. Hij heeft in Marokko in het Vreemdenlegioen gediend. Wanneer hij achter de geheimen van Johannes komt, wil hij zijn zus beschermen, maar dit heeft flinke gevolgen.

De auteur van De vooravond is Rashid Novaire. Hij heeft al verschillende romans op zijn naam staan, waaronder 'Zeg maar dat we niet thuis zijn' en 'Hoogmoed'. De vooravond is gebaseerd op zijn eigen familiegeschiedenis, het verhaal van zijn Pools-Duitse oma. In de verantwoording geeft de auteur aan dat de gebeurtenissen en personages voor een deel overeenkomen met de waarheid. De auteur heeft veel research gedaan naar zijn Pools-Duitse oma en haar familiegeschiedenis en stuitte hierbij op schokkende feiten, zoals een broer van zijn oma die in een concentratiekamp heeft gewerkt, een andere broer van zijn oma die bij het Vreemdenlegioen heeft gediend en een zwager van zijn oma die medeplichtig is aan de uitvoering van abortussen. Deze aspecten zijn in het verhaal verweven. Daarbij heeft de auteur ook zaken toegevoegd en geromantiseerd om tot een goedlopend verhaal te komen. 

Rashid Novaire heeft een poëtische schrijfstijl en zijn woordkeus en geschreven dialogen zijn goed afgestemd op de tijd waarin het verhaal zich afspeelt: 1939. De omgangsvormen en spreektaal tussen geliefden, familie en anderen was in die tijd anders en dat heeft de auteur goed doorgevoerd in zijn schrijfstijl. Op de achtergrond van deze familiegeschiedenis voel je de groeiende spanningen in Europa vanwege de ontwikkelingen van het naziregime in Duitsland. Trude en haar familie lijken sympathisanten van het naziregime en dat ligt gevoelig in Nederland. Toch lijkt Trude daar afstand van te willen doen door in Nederland te willen blijven.

De gebeurtenissen in het boek spelen zich af binnen een week, de eerste week van het jaar 1939. Dit is een beslissende week in het leven van Trude, haar broer Rudi en Trudes verloofde Johannes. Trude heeft het bevel ontvangen terug te keren naar Duitsland. Rudi heeft het vreemdenlegioen in Marokko verlaten en moet zich melden in een Duits heropvoedingskamp. Johannes wordt door de politie in de gaten gehouden, opgepakt en verhoord. Beslissende momenten in de levens van deze drie jonge mensen, die aan de ene kant liefde en genegenheid voor elkaar voeren, maar aan de andere kant in een wereld leven die onder druk staat. Het boek is geschreven vanuit het perspectief van zowel Trude, Johannes als Rudi en hierdoor ken je als lezer hun gevoelens en twijfels. Het systeem voert druk uit op de keuzes waar ze voor staan. Wat is belangrijker, de liefde of gehoorzaamheid aan het systeem? Onmogelijke keuzes waar de hoofdpersonages mee worstelen.

Het boek bevat enige flashbacks, waarin de hoofdpersonages terugblikken op gebeurtenissen uit het verleden die van invloed zijn geweest op hun leven en de keuzes die ze nu maken. Deze flashbacks geven achtergrond en diepte aan het verhaal en laten zien waardoor de hoofdpersonages zijn gevormd en waarom ze bepaalde keuzes maken. De persoonlijke worstelingen tussen liefde voor elkaar en gehoorzaamheid aan het systeem komt duidelijk naar voren, waarbij de auteur niet altijd voor de moreel gewenste uitkomst kiest, maar toch liefde laat doorklinken in zijn verhaal.

De vooravond is een prachtig geschreven roman. Door de wat ouderwetse omgangsvormen door de tijd waarin het verhaal zich afspeelt bevat het verhaal niet veel tempo. Gelukkig weet de poëtische schrijfstijl dit te verzachten en is De vooravond een mooie roman om te lezen.

Recensie: De vooravond - Rashid Novaire