De stad en zijn onvaste muren - Haruki Murakami RECENSIE

Recensie:  De stad en zijn onvaste muren – Haruki Murakami

De stad en zijn onvaste muren is de nieuwe roman van Haruki Murakami, een gelouterde Japanse schrijver. Bijna ieder jaar dat een boek van hem uitkomt, wordt hij weer genoemd voor diverse prestigieuze onderscheidingen en zelfs voor de Nobel prijs voor literatuur. Volgens een nawoord van hemzelf, is De stad en zijn onvaste muren eigenlijk geen echte ‘nieuwe’ roman, maar een uitwerking of voltooiing van een novelle met dezelfde titel die Murakami zo’n drieënveertig jaar geleden publiceerde in een tijdschrift. De beoogde stad werd ook in diverse andere boeken van Murakami beschreven.

De naamloze Ik-persoon is zeventien als hij een prachtig meisje leert kennen uit een andere stad. Ze is net een jaartje jonger dan hij, maar ze klikken op geestelijk niveau. Beiden een beetje wereldvreemd en einzelgängers. Met school en alles, moeten ze de nodige moeite doen om elkaar te zien en dat lukt maar een of twee keer per maand. Hun relatie is heel puur en onschuldig. Af en toe een gestolen kusje en omarmingen, maar dat is het. Ze houden hun relatie voor zichzelf. Familie en vrienden zijn niet betrokken. Ze ontmoeten elkaar meestal in een parkje en hebben lange gesprekken met elkaar over hun gemoedstoestand, maar niet over het dagelijkse leven. Het meisje vertelt de jongen dan van een stad, waar haar ware ik leeft. De stad met hoge muren die het afsluiten en waar niemand ongenodigd kan binnenkomen. De jongen wordt wel uitgenodigd en hij kan binnenkomen. Het meisje is bibliothecaris in de stad en de jongen zal dromenlezer worden. Maar ze waarschuwt hem. Als hij de ware ik van haar zal ontmoeten in de Ommuurde Stad, dan zal ze hem niet herkennen, want in dit huidige fysieke leven is het haar substituut die van hem houdt en haar ware ik kent hem nog niet. Na een jaar echter verdwijnt het meisje spoorloos. De brieven die de jongen schrijft blijven onbeantwoord en als hij naar haar huis gaat, wonen er andere mensen. De jongen zoekt lang naar haar, maar na een paar jaar probeert hij toch het normale leven weer op te pakken. Echter ondanks alles, kan hij haar niet vergeten en hij besluit naar de Ommuurde Stad te gaan, waar hij haar ware ik kan vinden. Maar is hij dan gelukkig? Hij zal uiteindelijk voor een keuze komen te staan, in welke wereld hij wil leven.

Meestal is literatuur wat vaag en worden gebeurtenissen niet direct duidelijk. Als lezer weet je vaak niet wat je kunt verwachten. Dit maakt het echter wel heel intrigerend om te lezen. Literaire werken zijn natuurlijk net wat anders als normale lectuur en ook Haruki Maurkami’s werk vergt even wat meer inspanning. De stad en zijn onvaste muren is dan ook zondermeer een werk met diepgang, een ingewikkelde opbouw en op een werkelijk prachtige poëtische wijze geschreven. Persoonlijk houd ik van een poëtische schrijfstijl, maar het moet niet langdradig worden. Drie bladzijden om iets te beschrijven, sorry dan haak ik af. Bij De stad en zijn onvaste muren, hoef je hier niet bang voor te zijn.  Haruki Murakami’s schrijfstijl pakt je vast en neemt je mee op droomreis. Want dat is De stad en zijn onvaste muren. Een prachtige droomreis.

De stad en zijn onvaste muren is een verhaal over zielenroerselen; onderzoek naar je ware ik en muren die opgetrokken worden tussen personen als verdediging en afscherming, hetgeen het vertrouwen in elkaar niet ten goede komt. Maar de muren staan niet vast en zullen verschuiven als je moeite doet om over de muren heen te klimmen. Maar bereik je dan de anderen? Kun je werkelijk deel uitmaken van hun ware ik? Wil de hoofdpersoon wel zo leven? In het fysieke leven is hij eenzaam, maar in de Stad eigenlijk ook. Doordat hij ooit het meisje is kwijtgeraakt waarmee hij een diepe geestelijke connectie had, lukt het hem niet goed contact te leggen met andere mensen. Hij wordt verscheurd door het leven in twee werelden. De Stad zou je kunnen zien als het leven in zijn eigen onderbewustzijn. Een droomwereld waarin hij dagelijks met het meisje kan omgaan. Maar de liefde van het meisje zoals in de fysieke wereld, krijgt hij niet van het meisje in de Stad. Is een onvoltooide liefde het waard om alles te vergeten en je los te maken van jezelf? Hij heeft al een groot deel van zijn fysieke leven achter de rug, als hij eindelijk besluit een keuze te maken, hoeveel moeite het hem ook kost.

Haruki Murakami is een Japanse schrijver, die zondermeer toegeeft aan westerse invloeden en anders dan vele andere Japanse schrijvers literatuur schrijft die voor de westerse cultuur toegankelijker is. Hij is volgens zijn zeggen ook beïnvloed door westerse schrijvers als Franz Kafka; George Orwell en Gabriel Garcia Márquez. Hij heeft ook duidelijk iets met westerse muziek, want in zijn boeken komen veel verwijzingen naar songs van westerse artiesten voor. Titels als Norwegian Wood (een song van de Beatles) en ook in De stad en zijn onvaste muren is een van zijn alter ego’s een jongen in een gele hoody met Yellow Submarine erop. 

Zet je realistische kijk op een verhaal even opzij. Dompel je onder in een droom en de fantasiewereld van het onderbewustzijn en laat je meeslepen. Gebruik je eigen gevoel om uit dit verhaal te halen, wat jij eruit wilt halen. De stad met onvaste muren van Haruki Murakami is voor mij zeker 5 hartjes waard.

Judith van der Boon

Recensie: De stad en zijn onvaste muren - Haruki Murakami