• onze waardering

Martelaar! - Kaveh Akbar RECENSIE

Recensie: Martelaar!- Kaveh Akbar

Een nieuwe stem aan het schrijversfirmament is Kaveh Akbar. Zijn debuutroman Martelaar! wordt nu al een van de beste romans van het jaar genoemd. Deze Iraans-Amerikaanse auteur publiceerde eerder een aantal fel gesmaakte dichtbundels en geeft les aan de universiteit van Iowa. Martelaar! is een semi-autobiografische roman waarin de auteur of zij alter ego Cyrus Shams op zoek gaat naar antwoorden op levensvragen.

De dertigjarige Cyrus Shams is na een alcohol- en pillenverslaving nog steeds zoekend in het leven. Zijn moeder stierf als inzittende van een lijnvliegtuig dat door de Amerikanen werd neergehaald. Op tweejarige leeftijd verhuisde hij met zijn vader van Teheran naar Amerika om daar een nieuw leven te beginnen. Zijn vader werkte jaren in een kippenkwekerij en stierf door overmatig drankgebruik. Hij wil niet zinloos leven en sterevn zoals zijn ouders en na een ruzie met zijn AA-sponsor en wat strubbelingen met zijn huisgenoot/geliefde Zee besluit hij een boek te schrijven over martelaren. In het afsluitende hoofdstuk wil hij zijn  eigen zelfgekozen dood als martelaar beschrijven. Hij wil immers dat zijn leven niet zinloos is, dat ook hij iets te betekenen had hier op aarde, net zoals Bobby Sands, Martin Luther King of Jeanne D’Arc voor hem. Via Zee komt hij op het spoor van de Iraanse kunstenares Orkideh. Die geeft in het Brooklynmuseum in New York haar laatste performance: Death Speak. De kunstenares heeft terminale kanker en wil haar laatste dagen, geheel in Abramovic-stijl, vullen met gesprekken met onbekenden over leven en dood. Cyrus vliegt naar New York en raakt onder de indruk van Orkideh.

Kaveh Akbar doorspekt zijn hele roman met heel wat autobiografische elementen: de worsteling met de dubbele culturele identiteit, de alcoholverslaving, zijn geaardheid. De manier waarop hij antwoorden zoekt op de grote levensvragen is geniaal. In Martelaar! combineert hij een poëtische taal met een bijzonder vlotte vertelstijl. Hij filosofeert heel diepzinnig, maar slaagt erin om met soms wrange humor heel vaak een glimlacht om de mond van de lezer te toveren. Hij wisselt in perspectieven van Cyrus, zijn moeder Roya, kunstenares Orkideh, springt van heden naar verleden. Tussendoor schotelt hij de lezer ook prachtige gedichten voor die verwijzen naar zijn voorbeeld-martelaren. Tussen de verhaallijn door beschrijft hij de absurde dromen van Cyrus waarin helden en martelaren uit heden en verleden gesprekken voeren over leven en dood. Dat zijn zowel perzische grootheden en profeten van vroeger als Donald Trump of Lisa Simpson. Kaveh Akbar verstaat de kunst om belangrijke discussies over leven en dood te verpakken in een aangename format. Martelaar! is tegelijk zeer diepzinnig en ontroerend, maar zit boordevol humor en blijft ook spannend. Zijn twist aan het eind van het verhaal maakt het geheel af. Kaveh Akbar mag dan een nieuwe naam zijn in de literaire wereld, zijn debuut staat er meteen en smaakt naar veel meer. Martelaar! is een must van wie houdt van steengoede literatuur.

Recensie: Martelaar! – Kaveh Akbar

Martelaar!

  • Auteur:

    Kaveh Akbar
  • Verschenen:

    15 februari 2024
  • Uitgave:

    ISBN 9789493304956
    Uitgever Pluim
    360 pagina's
  • Uitgever:

    Pluim
  • Genre:

    Roman
  • Onze waardering:

             
  • Members waardering:

    1  2  3  4  5 
    (0 stemmen)
  • Omschrijving:

    Cyrus woont in een vieze, kleine kamer in een gedeeld appartement in Indiana met een stapel vuile was en te laat ingeleverde bibliotheekboeken als zijn enige bezittingen. In de ledige uren sinds hij de drank heeft opgegeven, is hij vooral bezig met nadenken over schrijven en het niet doen. Zijn moeder stierf jaren geleden toen het passagiersvliegtuig waarin ze zat werd neergehaald door de vs, zijn vader is er ook niet meer; in de gedichten die hij schrijft gaat hij op zoek naar de wortels van zijn Iraanse achtergrond. Wat hij eigenlijk wil, is sterven. Het ultieme martelaarschap bereiken. Dat zit in de Iraanse aard, stelt hij. Zwalkend door het leven, op zoek naar de focus die zijn kunstenaarschap mist, hoort hij over de Iraanse kunstenares Orkideh die in het Brooklyn Museum in New York een performance opvoert: Death-Speak. Haar laatste weken en dagen brengt ze door in het museum. Terwijl ze sterft aan kanker, kunnen bezoekers met haar praten. Dit is wat hij nodig heeft. En hij neemt het vliegtuig naar New York. Maar de gesprekken die hij met Orkideh voert, brengen hem niet dichter tot de dood, maar het leven. 

Meer info

Nieuwste artikelen

  • Ollie de Viking - Adam Stower

  • Hart te huur – Diverse auteurs

  • Het Park – Magnus Weightman

  • De dochter die goed wilde doen - Corine Hartman

  • Sensation Island - Thysia Huisman

Gerelateerde artikelen

  • Uit Het Oog - Nicola Rayner

  • Recensie: The greatest showman

  • Wachten op woensdag

Zoek in artikelen