Gouden lotus – Jane Yang RECENSIE

Recensie Gouden lotus – Jane Yang

Na het overlijden van haar man kan de moeder van Kleine Bloem niet anders dan haar dochter verkopen aan de rijke familie Fong. Zo wordt Kleine Bloem het dienstmeisje van de even oude Linjing. De meisjes groeien samen op, maar Linjing koestert een diepe jaloezie voor Kleine Bloem. Het dienstmeisje kan prachtig borduren en haar voeten zijn al op jonge leeftijd ingebonden, twee voorwaarden voor succes in een vrouwenleven. Terwijl Linjing gruwt van borduren en haar voeten normaal mogen doorgroeien vanwege de moderne denkbeelden van haar toekomstig schoonfamilie. Ze doet er dan ook alles aan om Kleine Bloem dwars te zitten. Tot na een schandaal de rollen omgedraaid worden en Linjing in positie voorbijgestreefd wordt door haar dienstmeisje. Linjing zint op wraak. Maar kan ze het over haar hart verkrijgen Kleine Bloem dieper in het ongeluk te storten dan ze tot nu toe ooit gedaan heeft?

Gouden lotussen, ook wel lotusvoetjes, zijn de kleine ingebonden vrouwenvoeten die in het vroegere China een schoonheidsideaal waren. Al op jonge leeftijd werden de voeten van meisjes strak ingebonden, waardoor de voeten misvormd raakten en vooral zo klein mogelijk bleven. Vrouwen konden hierdoor amper fatsoenlijk lopen. De lotusvoeten waren dan ook echt iets voor de elite, voor vrouwen die niet hoefden te werken. Wat het wel of niet hebben van lotusvoeten voor het leven van een vrouw betekent, loopt als een rode draad door Gouden lotus, de debuutroman van Jane Yang. Yang verhuisde op haar zevende met haar familie van Vietnam naar Australië. Daar groeide ze op in een Chinees-Vietnamese gemeenschap. De interesse in en haar kennis van de Chinese cultuur is een grote kracht van dit boek.

Vanaf pagina 1 sleept Yang haar lezers mee diep in de vrouwenwereld van het oude, maar langzaam veranderende China van tegen 1900. Aan de hand van het plattelandsmeisje Kleine Bloem en de rijke Linjing wordt de lezer meegenomen in de gebruiken, rituelen, angsten en ambities die leefden in de verschillende lagen van de bevolking. In de beknellende hiërarchie van de maatschappij, de wens om een beter leven te krijgen door een goede man te trouwen, de angst voor strenge, overheersende schoonmoeders, het gewicht dat uiterlijk in de weegschaal van de toekomst legt. Gouden lotus is een cultureel rijk boek dat het idee geeft dat Yang weet waar ze over schrijft. Ze beschrijft alles tot in detail, waarmee ze een fascinerend kijkje geeft in een zeer besloten stuk geschiedenis.

Heel knap weet Yang in Gouden lotus de focus te houden op die vrouwenwereld. Hier en daar sijpelt door wat er buiten de vrouwenvertrekken gebeurt, en dat heeft zeker invloed op de levens van Kleine Bloem en Linjing. Maar mannen blijven grotendeels op afstand, en wat een vrouw wel of niet mag, is uiteindelijk toch altijd doorslaggevend – tenzij iemand een radicaal andere keuze maakt. Daarmee laat Yang zien een scherp oplettende verhalenverteller te zijn, haar verhaal zit wat dat betreft goed in elkaar. Ze heeft ook een fijne, meeslepende schrijfstijl, die ondanks de informatiedichtheid niet uitleggerig of belerend is, maar vooral voortgestuwd wordt door actie en dialoog. Ben je eenmaal begonnen, dan is het lastig dit boek nog weg te leggen.

Daarbij heeft Yang haar boek met Kleine Bloem en Linjing boeiende hoofdpersonen gegeven, met wie goed meegeleefd kan worden omdat van beiden hun verhaal gedeeld wordt in het ik-perspectief. Kleine Bloem is degene die het meest sympathie opwerkt; ze is zacht, vriendelijk en hardwerkend. Terwijl Linjing bevoorrecht is en amper verder kan kijken dan haar neus lang is. Maar beide meisjes/vrouwen zijn duidelijk ook geworden wie ze zijn door hun achtergrond en plek in het leven, wat hen er niet van weerhoudt een ontwikkeling door te maken. Daarmee is Gouden lotus niet alleen het verhaal van het oude China, maar ook van twee opgroeiende jonge vrouwen die worstelen met liefde, trouw, verlies en ambitie. Het meeleven gaat misschien niet zo diep dat je tot tranen toe geroerd raakt. Daarvoor gaat het verhaal hier en daar te snel van heftige gebeurtenis naar heftige gebeurtenis en daarbij is het soms voorspelbaar. Maar Yang maakt van Kleine Bloem en Linjing echte personen, van wie je met spijt afscheid neemt als het verhaal tot een einde gekomen is.

Recensie Gouden lotus – Jane Yang