De laatste duivel die sterft - Richard Osman RECENSIE

Recensie: De laatste duivel die sterft - Richard Osman

In De laatste duivel die sterft keert Richard Osman voor de vierde keer terug naar Coopers Chase, het fictieve luxueuze wooncomplex waar vier krasse zeventigers misdaden oplossen met meer flair en vastberadenheid dan menig rechercheteam. De donderdagmoordclub, bestaande uit de ex-spionne Elizabeth, de goedlachse Joyce, de bedachtzame Ibrahim en de recht-voor-de-raap Ron, raakt ook dit keer verwikkeld in een ingewikkelde zaak. Maar naast het bekende recept van humor, mysterie en Britse charme, verrast Osman met een moedige en diep menselijke verhaallijn die dit boek boven de eerdere delen uittilt: de confrontatie met vergevorderde dementie en het verlangen naar een waardig levenseinde.

De plot draait om de moord op een bevriende antiquair, die betrokken lijkt te zijn bij  een grootse drugssmokkel. Uit allerlei hoeken dagen louche figuren op die azen op de drugs, maar uiteindelijk zijn de drugs slechts bijzaak. Zelfs de nationale recherche wordt op de zaak gezet, waardoor Donna en Chris op een zijspoor worden gezet. Elizabeth en co laten zich echter niet zomaar kisten en voren hun eigen onderzoek. Osman weeft op zijn gebruikelijke slimme manier meerdere verhaallijnen door elkaar, en de spanning blijft overeind tot aan de finale. De misdaadlijn zit goed in elkaar, met vertrouwde ingrediënten als sarcasme, plotwendingen en onverwachte complicaties.

Toch is het niet de moordzaak die het meest blijft hangen, maar de intieme verhaallijn rond Stephen, de echtgenoot van Elisabeth, die  lijdt aan dementie in een vergevorderd stadium. Osman toont hier zijn grootste kracht: het vermogen om zware thema’s met empathie en zonder valse sentimenten aan te snijden. De persoon in kwestie, ooit scherp en autonoom, is zich pijnlijk bewust van de eigen aftakeling. Osman beschrijft dit proces met veel tederheid en respect. Hij benoemt de angsten, de twijfel, de praktische vragen en vooral de liefdevolle verbondenheid tussen mensen die samen deze moeilijke weg bewandelen. De auteur draagt het boek nadrukkelijk op aan iedereen die ooit met dementie te maken kreeg, als patiënt of als naaste – een keuze die nogmaals onderstreept hoe persoonlijk en oprecht deze verhaallijn is.

Tegen die achtergrond komen ook de hoofdpersonages opnieuw sterk tot hun recht. Joyce blijft het morele en emotionele hart van de groep, met haar dagboekfragmenten die even geestig als ontroerend zijn. Elizabeth, zelf een toonbeeld van controle en helderheid, wordt uitgedaagd in haar kijk op sterven, autonomie en vriendschap. De onderlinge relaties verdiepen zich, en de balans tussen luchtigheid en ernst is dit keer nog verfijnder uitgewerkt.

Wie de eerdere delen las, zal de vertrouwde structuur herkennen, en misschien ook een zekere voorspelbaarheid in het detectiveverhaal. Toch overstijgt dit boek het genre van de cosy crime, juist door de morele complexiteit die erin doorschemert. De laatste duivel die sterft is een roman over moord, ja — maar nog veel meer over waardigheid, loslaten en de kracht van verbondenheid.

Met dit vierde deel toont Richard Osman zich op zijn best: onderhoudend, geestig én aangrijpend. Het is een boek dat je doet glimlachen, maar je tegelijk ook stil laat worden. En dat is, zeker binnen het misdaadgenre, een zeldzaam talent.

Recensie: De laatste duivel die sterft - Richard Osman