De Hemel & Aarde Winkel - James McBridge RECENSIE

Recensie: De Hemel & Aarde Winkel – James McBridge

In het eerste hoofdstuk van De Hemel & Aarde Winkel is het 1972. Bij werkzaamheden zijn een skelet en voorwerpen gevonden. De aard van de voorwerpen, een mezoeze bijvoorbeeld, maakt dat de politie de enige joodse inwoner van Pottstown gaat ondervragen. Daarna vindt orkaan Agnes plaats en er blijft niets over van de plaats delict. Vervolgens gaat het boek nog verder terug in de tijd, naar de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw.

James McBridge heeft met De Hemel & Aarde Winkel een lijvige literaire roman geschreven over het leven van de inwoners van een wijk in Pottstown. Deze wijk heeft vooral arme zwarte en joodse inwoners. De centrale personages in het boek zijn Moshe en Chona Ludlow. Zij bezitten een theater met een danszaal en een kruidenierswinkel. Naast Moshe en Chona doet een lange stoet personages de opwachting in het boek. Het zijn er te veel om op te noemen. Er zijn veel markante en opvallende personen en de gebeurtenissen zijn in de ogen van de huidige tijd niet onomstreden. Zo wil men een dove, zwarte jongen opnemen in een psychiatrische inrichting. Ook is er de huisarts die lid is van de Ku Klux Klan, niet openlijk, maar iedereen weet het. Chona wil niets met hem te maken hebben.

Het boek heeft dertig hoofdstukken, verdeeld over drie verschillende delen. De hoofdstukken zijn overwegend van min of meer dezelfde lengte. Opvallend aan de schrijfstijl zijn de uitvoerige beschrijvingen met zinnen die soms een halve pagina lang zijn. Doordat de dialoog in het boek beperkt is, maar de auteur de gebeurtenissen vooral beschrijft in plaats van ze te laten plaatsvinden, is het tempo van het verhaal niet hoog. De vele namen en de soms ingewikkelde onderlinge relaties, die ook weer beschreven worden, dragen niet bij aan het leestempo.

Tijdens het lezen kan het boek door de woordkeuze best weerstand oproepen. Voor in het boek staat dat de uitgever er voor heeft gekozen om de auteur en de vertaler te volgen in hun woordkeuze bij omstreden woorden zoals ‘nigger’ en ‘neger’. Het zou op deze manier een volledige en waarachtige weergave van de toenmalige werkelijkheid zijn en de auteur heeft ze zeer bewust gebruikt. Los van deze disclaimer kan de woordkeus tijdens het lezen bij de lezer best weerstand oproepen. Evenals de keuze om de spreektaal van de inwoners van Pottstown als spreektaal weer te geven (bijvoorbeeld: ‘je wil haar sowieso nie in de buurt hebbe’). Het kan voelen als het weergeven dat mensen onderontwikkeld zouden zijn. Dit kan allemaal een bewuste keuze zijn van auteur, vertaler en uitgever, maar het kan ook van grote invloed zijn op de leeservaring door de lezer en zijn of haar waardering.

Al met al maakt dat het advies is om een zorgvuldige afweging te maken over het al dan niet (door)lezen van dit boek. Als je geen problemen hebt met de bovenstaande kanttekeningen bij de keuzes in de schrijfstijl én houdt van literaire romans die zich zo’n honderd jaar geleden afspelen, is De Hemel & Aarde Winkel jouw boek!

Recensie: De Hemel & Aarde Winkel – James McBridge