Niemand kan terug - Alba de Céspedes RECENSIE

Recensie: Niemand kan terug - Alba de Céspedes

Niemand kan terug gaat over acht jonge vrouwen, ieder met haar verschillende achtergrond, die in het Grimaldi wonen. Dit klooster staat aan de Piazza di Spagna in Rome. Het wordt geleid door nonnen. Meisjes of jonge vrouwen mochten in die tijd (1938) niet op zichzelf wonen. De meeste meisjes studeren overdag letteren aan de universiteit. Overdag is men vrij, maar op een bepaalde tijd moet iedereen binnen zijn. In het klooster ‘wonen’ nog meer jonge vrouwen, maar in Niemand kan terug gaat het vooral over acht jonge vrouwen:

Xenia die na het zakken op haar scriptie niet naar huis durft, het Grimaldi zonder laureaat verlaat en met vreemde figuren verder gaat.

Anna en Valentina uit het achtergebleven Puglia, die het liefst terug willen naar het platteland en een man willen.

De rijke Emanuela die een groot geheim met zich mee draagt en het geluk op haar manier najaagt; evenals de wat oudere Augusta die de realiteit van de buitenwereld niet aan kan en non stop romans schrijft waarvoor ze nooit een uitgever zal vinden.

Verder Milly met een zeer zwakke gezondheid; de Spaanse Vinca die verliefd is en de serieuze Silvia.

Ze bespreken hun verlangens, hun verwachtingen in het leven, vooral ook wat ze niet meer willen als ze afgestudeerd zijn. De meisjes zijn aanvankelijk hecht met elkaar ondanks dat de meesten van hen iets verzwijgen voor de rest van de groep. Naarmate het jaar verstrijkt, gaan hun wegen uit elkaar en blijkt dat ze elkaar helemaal niet kenden of respecteerden.

Het wel en wee van maar liefst acht personages maakt dit boek fascinerend. Want terwijl we in de roman Zoals zij het ziet van De Céspedes chronologisch het leven en de zielenroerselen van één jonge vrouw volgen, is de roman Niemand kan terug veel boeiender: we volgen de levens van acht vrouwen en dat niet alleen chronologisch, maar met veel terugblikken en met wisselende perspectieven, terwijl we daarnaast ook het leven aan het Grimaldi blijven volgen. Deze structuur zorgt ervoor dat je blijft doorlezen: je wil weten wat van iedere vrouw de voorgeschiedenis is en hoe het verder met ze gaat.

Het leven dat Alba de Céspedes haar personages laat leiden, - hun gepassioneerde ideeën, hun ambities, hun openlijk praten daarover -, viel niet in goede aarde bij de fascistische autoriteiten. Niemand kan terug werd onmiddellijk gecensureerd. Maar een list van de uitgever Mondadori heeft gelukkig voor ruime ongecensureerde verspreiding kunnen zorgen.

De zeer verzorgde, aangename schrijfstijl van De Céspedes, met zijn vlotte dialogen en af en toe heel mooie beeldspraak, maakt dat Niemand kan terug een groot genot is om te lezen. Wederom hulde aan Manon Smits die voor een schitterende vertaling naar het Nederlands zorgde.

Dit moedige boek, geschreven door een zeer krachtige schrijfster, in een van de meest woelige tijden van Italië, zou door iedereen gelezen moeten worden.

Recensie: Niemand kan terug - Alba de Céspedes