Het was mijn verdomde plicht - Réginald Moreels RECENSIE

Recensie: Het was mijn verdomde plicht - Réginald Moreels

Het was mijn verdomde plicht: Réginald Moreels laat zijn hart spreken

Als boegbeeld van Artsen zonder Grenzen én als politicus tussendoor ontpopt Réginald Moreels (1949) zich als een sterk voorvechter van universele rechten van de mens.

In Het was mijn verdomde plicht trakteert hij de lezer op zijn memoires en wendt hij zich tot de jeugd met sterk doordachte adviezen om de wereld er in de toekomst anders te laten uitzien.

Een verhaal, doordesemd van mededogen, met de inslag van een Jezuïet die het menselijk falen ver van de goddelijke boodschap houdt.

Hij neemt geen blad voor de mond, is duidelijk in waar hij voor staat, en voelt zich daarin door niets geremd.

Ruziënde ouders, de Rode Khmer, Cambodja, genocide van de Houthi’s en meer recent de gebeurtenissen in Oekraïne en Gaza houden zijn gevoelens over een haperende mensheid recht overeind en geven er voedsel aan. Dat doet hij als specialist in vaatleidingen en ziekten gerelateerd aan ingewanden. Hij neemt geen blad voor de mond in de weerzin tegen het celibaat met de koppeling aan seksueel wangedrag.

Onderscheid

Hij maakt duidelijk onderscheid tussen de medicus en de politicus: de eerste zet het masker af na iedere ingreep en de laatste neemt het vrijwel nooit af.

Mondeels roerde zich vooral in het Congolese Beni en zette daar een project op dat tot de verbeelding spreekt.

Met Jezus als levensgids zet hij zich af tegen het eigen volk eerst, zoals het als gif uit de mond van Trump de wereld in wordt geblazen.

Het zal niet verbazen dat hij in de politiek ontwikkelingssamenwerking als zijn terrein koos. Na een iets langere periode als staatssecretaris ook nog even als minister, waarna de brandhaarden hem als medicus meer nodig hadden.

Een man die de inclusieve samenleving voor in de mond heeft genomen.

Er zit bij hem geen rem op. De Nobelprijs van Kofi Annan voorziet hij van een keerzijde: met 5.000 VN-soldaten had hij de levens van een miljoen mensen kunnen redden!

Neokapitalisme

We voelen de pen in zijn hand trillen als hij het benemen in Gaza meer wreedheid toekent dan dat van de oermens. Een Europa dat ethisch-moreel niet is ontwikkeld. Zijn ontboezemingen laten geen ruimte voor wijdvertakt individualisme en neokapitalisme.

De auteur staat uitgebreid stil bij zijn ervaringen met Rwanda en Burundi. Meermaals liep hij met zijn uitgesproken meningen gevaar.

Daar waar universele liefde niet haalbaar is, geldt dat wel voor universeel respect, is de les die de auteur de wereld meegeeft.

Hij zit zo in de materie dat het niet vaak tot verklaring van afkortingen komt. Zo activeert hij in ieder geval de luie lezer.

Tragiek

 In dit aansprekend relaas tal van voorbeelden waar het kwade in de mens zich laat gelden. Zeven miljoen doden in Rwanda en zes miljoen inwoners op de vlucht.

Met zijn relaas over het ontstaan van Israël zal hij ongetwijfeld weerstand ontmoeten als hij het een goedmakertje van het westen noemt voor het falen tijdens de Holocaust.

Moreels wijst er op dat in 1948 700.000 Arabische Palestijnen ervoor uit hun huizen werden gezet in een gebied waar Filistijnen, Egyptenaren, Assyriërs, Perzen, Grieken, Romeinen, Byzantijnen, Ottomanen, Arabische Christenen en Joden samenleefden. Het wegvagen van cultureel patrimonium is voor hem etnocide naast genocide. Daarbij laat hij geen twijfel bestaan over zijn afkeer van Hamas en de landen die op vernietiging van Israël uit zijn.

Voor Moreels zijn er drie scenario’s: status quo, realistische revolutie en trage revolutie.  Voor hem biedt de realistische koers de enige uitweg. Sinds 2014 werkt hij in Oost-Congo als initiator en inspirator van het chirurgisch en verloskundig centrum UNICHIR, hulp aan de zwakkeren in een maatschappij die zich niet los kan maken van gewelddadigheid.

De jongere generaties houdt hij zestien vragen voor, die raken aan de existentiële uitdagingen van deze tijd. De actuele vraag welk type intelligentie uit AI voortvloeit, of de sociale media als een middel om samen te leven worden gezien of meer als gerichtheid op de individu.

Waar legt de jeugd de grens? Eén kruistocht tegen onverschilligheid, onrecht en menselijk falen. Een boek dat uitdaagt tot nadenken.

Recensie: Het was mijn verdomde plicht - Réginald Moreels