Nachtdienst – Rhijja Jansen RECENSIE

Recensie: Nachtdienst – Rhijja Jansen

Ongeveer een jaar geleden ging ik via mijn werk mee naar een klus in een verzorgingshuis. Op een gesloten afdeling voor demente ouderen voerden we onderhoudswerkzaamheden aan de meubels uit. Het was de eerste keer dat ik op een gesloten afdeling voor ouderen kwam en het geheel maakte veel indruk op me. Toen ik las dat Nachtdienst van Rhijja Jansen was verschenen, was mijn nieuwsgierigheid gewekt.

In Nachtdienst laat Jansen mensen uit de zorg aan het woord. De (oud-)zorgmedewerkers vertellen over hun ervaringen, die vaak bestaan uit bijzondere momenten. Zij zijn er voor de mensen in de laatste fase van hun leven of wanneer het steeds minder goed gaat. Jansen toont met deze verhalen dat het werken in de (nacht)zorg zwaar kan zijn, maar ook vol zit met mooie momenten, van wensen die nog in vervulling gaan tot zorg met een glimlach in de pyjama.

Tijdens mijn werkdag was ik de gehele dag in de weer; ik reed de meubels naar mijn collega, die ze reinigde en beschermde tegen vuil en vlekken. Het raakte me. Niet het werk an sich uiteraard, maar de aanwezigheid in het verzorgingshuis. Ik had al snel groot respect voor de mensen die daar werkten, het geduld dat zij hebben, het respect en de liefde die zij uitstralen voor de medemens kwamen echt binnen.

Zo kwam Nachtdienst ook écht binnen. De verhalen bevatten warmte, de liefde voor het vak. De verhalen zijn niet per se gemakkelijk; de fase waarin de mensen voor wie gezorgd wordt, is vaak niet de fase van veel vreugde. Toch vertelt Jansen, of eigenlijk de zorgprofessionals, het op zo’n manier dat het niet zwaar voelt. Met een vleugje hoop, een vleugje humor en vooral veel begrip.

Het dagje in het verzorgingshuis deed me denken aan mijn eigen oude dag. Het verwarmde mijn hart, en stelde me gerust, dat ongeacht je toestand de medewerkers lief en zorgzaam zijn. Of je nu de hele dag rondjes achteruit wandelt met je rollator, zorgt voor een pop, terwijl je denkt dat dat je kind is, of je beste vriendin, die onlangs overleden is, kwijt bent; de zorgmedewerkers blijven rustig en kalm. En die les, waarin de mens zonder oordeel centraal staat, nam ik mee na de werkdag in het verzorgingshuis.

Die ‘les’ las ik ook in Nachtdienst. De mensen over wie de verhalen verteld worden, hebben hun eigenaardigheden, zoals een man met een trauma vanuit de oorlog, en een (uit mijn hoofd) Indiase dame die geen afscheid van haar dochter had kunnen nemen. De innovatieve manier van oplossingen bedenken voor deze ‘problemen’ is hartverwarmend.

Nachtdienst is een boek dat vooral de zorgprofessional of iemand die de (nacht)zorg van dichtbij heeft gezien zal aanspreken. Bij hen zullen de verhalen binnenkomen en diverse emoties oproepen: herkenning, een glimlach, een traan en vooral heel veel warmte. Ik zei het al tijdens de coronaperiode, maar dit boekje bevestigt het nog eens: we moeten de mensen in ons zorgsysteem eren. En dat doet Jansen met Nachtdienst; eer brengen aan de mensen die een prachtige, maar zeker ook moeilijke rol in onze maatschappij vervullen.

Recensie: Nachtdienst – Rhijja Jansen